Erfgenamen vanaf nu (iets) beter beschermd

Eigenlijk is het vreemd! Erfgenaam zijn kan je meer geld kosten dan opleveren. Sinds september 2016 worden nabestaanden beter beschermd, maar het blijft opletten.

Na overlijden gaan de bezittingen en de schulden over op de erfgenamen. Dit kan via een testament geregeld zijn, maar bij het ontbreken van een testament wordt de wettelijke verdeling aangehouden. Bij een erfenis denk je aan het krijgen van vermogen, maar je kunt ook schulden erven. Door een wijziging in het erfrecht zijn nabestaanden minder snel aansprakelijk voor de schulden van de overledene, maar er zijn valkuilen.

Wat is er veranderd in het erfrecht?

Tot 1 september stond het meenemen van bezittingen van de overledene gelijk aan het zuiver aanvaarden van de erfenis. Dit was al het geval bij het meenemen van een foto. De verkoopwaarde van de foto is nul, maar het is een bezitting van de overledene, dus aanvaard je. Door de wetswijziging van 1 september wordt het wegnemen van de foto niet meer gezien als het aanvaarden van de erfenis. Het wordt een ander verhaal als het gaat om een duur schilderij. Als nabestaanden hoef je dus minder op je tenen te lopen.

Bescherming tegen onverwachte schulden

In het erfrecht ben je als nabestaande nu ook beter beschermd tegen schulden waarvan je het bestaan niet wist. Had jouw overleden moeder nog een onbekende schuld bij een vage kennis open staan? Dit kan een reden zijn voor de rechter om de erfgenamen niet verantwoordelijk te maken voor de schuld. De rechter zal dit niet snel beslissen. Als de erfgenamen het hadden kunnen weten door de papieren na te kijken, dan staan de erfgenamen gewoon voor de schuld. Waar de grens ligt? Dat is aan de rechter om te bepalen.

Zijn erfgenamen beter uit door de wetswijziging?

De verbeteringen zijn een vooruitgang, maar geven ook een schijnzekerheid. Je weet namelijk niet waar de grens ligt. Bij een discutabele handeling moet de rechter er uitspraak over doen. Bijvoorbeeld de eerder genoemde weggenomen foto. Wat zijn de gevolgen als de foto in een kostbare zilveren lijst zit? De foto is niets waard, maar het lijstje wel. Door het wegnemen van het lijstje heeft de betreffende erfgenaam de erfenis aanvaard. Was het niet beter geweest om wettelijk te regelen dat je met het privévermogen niet aansprakelijk kunt zijn voor schulden uit een erfenis?

Als de overledene een eigen huis bezit met een hypotheekschuld hoger dan de waarde, kan er ook een probleem ontstaan. Nabestaanden verwachten een overwaarde, maar wat als het tegendeel blijkt? Dit kun je namelijk geen onverwachte schuld noemen. Let daarom goed op schulden uit de eigen woning.

Het is een verbetering van de wettelijke regeling. Het is een stapje voorwaarts, maar zeker geen sprong.